تأیید شده توسط پزشکان متخصص ایران دکتر آنلاین
این مقاله بیشتر جهت آگاهی بخشیدن به شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکتر آنلاین مشاوره بگیرید.
گچ بینی چیست؟ گچ یا اسپلینت بینی (که به آن آتل بینی و در زبان محاوره «گچ دماغ» هم می‌گویند) پانسمان یا آتلی است که پس از جراحی روی بینی قرار می‌دهند. این وسیله به ثبات استخوان و غضروف در جایگاه جدید، محافظت از بینی در برابر ضربه و کاهش تورم کمک میکند. اما گچ بینی چند روز باید بماند؟ در بیشتر جراحیها گچ بینی حدود ۷ روز روی بینی می‌ماند و بعد توسط جراح برداشته میشود. زمان دقیق به نوع جراحی و نظر جراح بستگی دارد و در بعضی موارد کوتاه‌تر یا طولانی‌تر است. گچ بینی در تسریع روند بهبودی و دریافت نتیجه‌ی رضایت‌بخش نقش مهمی دارد؛ حتی اگر برای عمل به بهترین جراح بینی در شیراز یا شهر محل سکونت‌تان مراجعه کرده باشید.
چند روز بعد از عمل بینی گچ برداشته میشود؟
- اسپلینت خارجی (گچ روی بینی): معمولاً ۷ روز پس از جراحی؛ در بعضی موارد بین ۵ تا ۱۰ روز و گاهی تا ۱۴ روز
- اسپلینت داخلی (داخل سوراخ‌های بینی): معمولاً ۵ تا ۷ روز پس از جراحی
- شکستگی بینی: بسته به نوع شکستگی و روش درمان، معمولاً ۵ تا ۱۰ روز یا بیشتر
- برداشتن گچ باید در مطب یا کلینیک و توسط جراح انجام شود، نه در خانه.
|
آنچه باید درباره گچ بینی (اسپلینت) بدانید |
|
|
اهداف و مزایای استفاده |
پیشگیری از جابه‌جایی استخوان‌ها و غضروف‌ها
کاهش التهاب، تورم و خونریزی جلوگیری از تشکیل هماتوم (تجمع خون زیر پوست یا مخاط) |
|
کاربردها |
جراحی رینوپلاستی
سپتوپلاستی سپتورینوپلاستی شکستگی بینی |
|
گچ بینی چند روز باید بماند؟ |
اسپلینت خارجی: معمولاً حدود ۷ روز (در بعضی موارد تا ۱۴ روز)
اسپلینت داخلی: ۵ تا ۷ روز زمان دقیق را جراح بر اساس نوع جراحی تعیین میکند. |
| مراقبت‌های بعد از گذاشتن اسپلینت | خشک و تمیز نگه داشتن اسپلینت
پرهیز از فشار به بینی (مثلاً زدن عینک) عدم دستکاری اسپلینت مراجعه به پزشک در صورت شل یا خیس شدن اسپلینت بالا نگه داشتن سر هنگام خواب پرهیز از نور مستقیم آفتاب عدم استفاده از لوازم آرایشی روی بینی و ناحیه اسپلینت رعایت رژیم غذایی کم‌چرب و کم‌نمک (برای کاهش تورم) |
| مراقبت‌های بعد از برداشتن اسپلینت | استفاده از کرم‌های مرطوب‌کننده
کمپرس سرد روی اطراف بینی و گونه‌ها (نه مستقیم روی بینی) شستشوی بینی با محلول نمکی پرهیز از ورزش سنگین و حرکات شدید صورت پرهیز از نوشیدنی‌های محرک (چای پررنگ، قهوه، نوشیدنی‌های انرژی‌زا) |
|
علائم هشدار (مراجعه فوری به پزشک) |
خونریزی شدید یا بند نیامدن خونریزی
تب درد شدید و غیرعادی تنگی نفس یا مشکل در تنفس تورم ناگهانی یا افزایش قرمزی و ترشح |
گچ بینی یا اسپلینت چیست؟
اسپلینت یا گچ بینی آتلی است که با جلوگیری از حرکت استخوان‌ها و غضروف‌ها، به حفظ ثبات و ساختار بینی بعد از جراحی کمک میکند و شکل جدید آن را حمایت میکند.
در گفتار روزمره به این وسیله «گچ بینی»، «گچ دماغ» یا «آتل بینی» هم می‌گویند. با وجود نام «گچ»، اسپلینت‌های امروزی معمولاً گچ واقعی نیستند و از مواد سبک‌تر ساخته می‌شوند.
گچ بینی چند روز باید بماند؟ (گچ بینی کی برداشته میشود؟)
پرتکرارترین سؤال بیماران بعد از رینوپلاستی همین است: گچ بینی کی برداشته میشود و گچ بینی چقدر باید بماند؟ به طور معمول گچ بینی حدود یک هفته (۷ روز) پس از جراحی برداشته میشود. بهترین زمان برای هر بیمار به ناحیهی جراحی، وسعت عمل، روند بهبودی و نظر جراح بستگی دارد.
چند روز بعد از عمل بینی گچ برداشته میشود؟
- اسپلینت داخلی: ۵ تا ۷ روز پس از جراحی
- اسپلینت خارجی: معمولاً حدود ۷ روز؛ در بعضی جراحیها (مثلاً تغییرات وسیع استخوانی یا شکستگی بینی) ممکن است جراح آن را تا ۱۰ یا ۱۴ روز نگه دارد.
- گچ بینی شکسته: پس از جا انداختن استخوانهای شکسته، بسته به شدت شکستگی معمولاً یک تا دو هفته نیاز به اسپلینت است.
چه عواملی زمان برداشتن گچ بینی را تعیین می‌کنند؟
- نوع جراحی (رینوپلاستی، سپتوپلاستی، سپتورینوپلاستی یا شکستگی بینی)
- وسعت تغییرات استخوان و غضروف
- میزان تورم و کبودی
- نوع اسپلینت (داخلی یا خارجی)
- ضخامت پوست و سرعت بهبودی بیمار
اگر گچ بینی زیاد بماند چه میشود؟
نگه داشتن اسپلینت بیش از زمان توصیهشدهی جراح توصیه نمیشود. ماندن طولانیمدت ممکن است باعث خارش و تحریک پوست، فشار و زخم روی پوست، تجمع ترشحات و افزایش خطر عفونت شود. اگر زمان مراجعهی شما رسیده یا اسپلینت شل شده است، خودتان آن را برندارید و با جراح تماس بگیرید. در مقابل، برداشتن زودتر از موعد هم میتواند از حمایت بینی بکاهد و روی بهبودی اثر بگذارد.
گچ بینی از چه جنسی است؟
اسپلینت‌های بینی معمولاً از جنس پلاستیک یا ترموپلاستیک هستند. در بعضی مدل‌ها از سیلیکون هم استفاده میشود و اسپلینت‌های خارجی گاهی یک ورقه‌ی فلزی نازک (مثل آلومینیوم) دارند. انتخاب بهترین ماده با توجه به نیاز بیمار متفاوت است. جراح با توجه به وضعیت بینی و نوع جراحی، مناسب‌ترین اسپلینت را برای شما انتخاب میکند.
انواع اسپلینت بینی
انواع گچ بینی چیست؟ پاسخ این سؤال به تغییرات انجام‌شده در طول جراحی و محل دقیق آن بستگی دارد. در حالت کلی دو نوع اسپلینت وجود دارد.
اسپلینت داخلی
شامل دو تکه پلاستیک انعطاف‌پذیر است که در سوراخ‌های بینی قرار می‌گیرد و با چند بخیه به آن متصل میشود. این نوع اسپلینت‌ها از دهانه‌ی سوراخ بینی تا مسیری کوتاه در داخل حفره‌ی بینی امتداد دارند.
- زمان استفاده: معمولاً بعد از جراحی سپتوپلاستی یا اصلاح انحراف بینی
- کاربرد: حمایت از دیواره‌ی میانی بینی (سپتوم)، کاهش خونریزی، جلوگیری از انسداد بینی و التیام بافت‌های روی غضروف
- مدت ماندن: ۵ تا ۷ روز
اسپلینت خارجی
بانداژی ذوزنقه‌ای شکل شامل یک ورقه‌ی پلاستیکی یا فلزی است که با نوار جراحی یا چسب مخصوص روی بینی تثبیت میشود.
- زمان استفاده: رینوپلاستی و شکستگی بینی
- کاربرد: کاهش تورم، حفظ فرم بینی، تسریع روند بهبودی، جلوگیری از تشکیل هماتوم و محافظت از بینی در برابر آسیب
- مدت ماندن: معمولاً حدود ۷ روز (در بعضی موارد تا ۱۴ روز)
دلایل استفاده از گچ بینی یا اسپلینت
فرقی نمی‌کند جراحی بینی را در کدام شهر انجام داده باشید؛ در هر شهری، از جمله رشت و تهران، اسپلینت بینی یکی از مراقبت‌های مهم پس از عمل است. اصلی‌ترین دلیل استفاده از گچ بینی، کمک به حفظ شکل و اندازه‌ی جدید بینی تا زمان بهبودی بافت آسیب‌دیده و شکننده‌ی آن است. از دیگر دلایل استفاده از این روش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- پیشگیری از جابه‌جایی استخوان‌ها و غضروف‌های بینی تا زمان بهبودی
- محافظت از بینی در برابر ضربات و آسیب‌های خارجی احتمالی
- کاهش التهاب، تورم و خونریزی بینی بعد از عمل
- تثبیت بافت دستکاری‌شده‌ی بینی
در کدام جراحیها از گچ بینی استفاده میشود؟
چه زمانی به اسپلینت بینی نیاز داریم؟ بعد از جراحی‌های تغییر شکل و اصلاح عملکرد بینی، استفاده از این وسیله اهمیت دارد. از جمله این جراحیها:
- رینوپلاستی: جراحی زیبایی برای تغییر شکل و اندازه‌ی بینی
- سپتوپلاستی: جراحی اصلاح انحراف تیغه‌ی بینی (سپتوم)
- سپتورینوپلاستی: جراحی ترکیبی برای اصلاح تیغه‌ی بینی و رفع مشکلات تنفسی، همراه با تغییر شکل ظاهری (مثل برداشتن قوز و اصلاح نوک بینی)
- شکستگی بینی: تثبیت استخوانهای شکسته پس از جا انداختن آن‌ها
مراقبت‌های بعد از گذاشتن اسپلینت بینی
برای پیشگیری از عفونت بینی و تسریع بهبودی بافت بعد از جراحی، رعایت نکات زیر تا زمان برداشتن گچ ضروری است:
- اسپلینت بینی را خشک نگه دارید.
- اطراف گچ را تمیز نگه دارید تا عفونت نکند.
- رطوبت یا ترشحات اطراف گچ را با دستمال پارچه‌ای یا گاز تمیز و خشک، بدون فشار، پاک کنید (بر اساس دستور جراح).
- از فشار اضافی به گچ و زدن عینک خودداری کنید.
- گچ بینی را دستکاری یا جابه‌جا نکنید.
- در صورت شل شدن یا افتادن اسپلینت، به مطب پزشک مراجعه کنید.
- در معرض نور مستقیم آفتاب قرار نگیرید.
- هنگام خواب، سر را با چند بالش بالا نگه دارید و به پشت بخوابید.
- تا زمان بهبودی از لوازم آرایشی روی بینی و اطراف آن استفاده نکنید.
- رژیم غذایی کم‌چرب و کم‌نمک را رعایت کنید و از غذاهای سفت که نیاز به جویدن زیاد دارند بپرهیزید تا حرکت عضلات صورت کمتر شود.
- هنگام عطسه، بینی را نگیرید و عطسه را با دهان باز انجام دهید (طبق توصیه‌ی جراح).
نحوه شستشوی صورت و دوش گرفتن قبل از برداشتن گچ بینی
تا زمانی که جراح اجازه نداده است، از خیس شدن اسپلینت پرهیز کنید. برای تمیز کردن صورت می‌توانید از دستمال یا پارچه‌ی نمدار استفاده کنید و ناحیهی گچ را خشک نگه دارید. اگر جراح دوش گرفتن را مجاز دانست، آب را از ناحیهی گردن به پایین و بدون برخورد مستقیم به صورت استفاده کنید و مراقب باشید کف و شامپو وارد بینی نشود.
اگر گچ بینی خیس شد، آن را دستکاری نکنید و با پزشک تماس بگیرید. استفاده از سشوار برای خشک کردن گچ بدون تأیید جراح توصیه نمیشود.
برداشتن گچ بینی چگونه انجام میشود؟ آیا درد دارد؟
آیا برداشتن گچ بینی درد دارد؟ بیشتر بیماران فقط کمی کشیدگی پوست یا ناراحتی خفیف را حس می‌کنند. جراح ابتدا چسب و نوارها را با دقت جدا میکند و اگر اسپلینت داخلی وجود داشته باشد، بخیه‌های آن را باز میکند. برای راحت‌تر جدا شدن چسب، جراح ممکن است پوست و نوار را نرم کند یا از شما بخواهد پیش از مراجعه دوش بگیرید. این کار را فقط با تأیید جراح انجام دهید. برداشتن گچ بینی را خودتان انجام ندهید.
بعد از برداشتن گچ، بینی هنوز متورم است و شکل نهایی را ندارد. این وضعیت کاملاً طبیعی است و کاهش کامل تورم زمان می‌برد.
توصیه‌های مهم بعد از برداشتن اسپلینت بینی
مراقبت‌های بعد از برداشتن گچ بینی چیست؟ علاوه بر آشنایی با نحوه چسب زدن بینی توسط خود بیمار پس از برداشتن گچ، رعایت نکات زیر مهم است:
- برای بازیابی رطوبت پوست از کرم‌های مرطوب‌کننده استفاده کنید.
- برای کاهش تورم و کبودی، از کمپرس سرد روی اطراف بینی و گونه‌ها استفاده کنید.
- با شستشوی بینی با محلول‌های نمکی از ایجاد عفونت پیشگیری کنید.
- از ضربه یا فشار اضافی به بینی اجتناب کنید.
- از نوشیدنی‌های محرک مثل قهوه، چای پررنگ و نوشیدنی‌های انرژی‌زا پرهیز کنید.
- حرکات شدید صورت (مثل خندیدن بلند) و ورزش‌های سنگین را تا زمان بهبودی کامل به تعویق بیندازید.
مزایای استفاده از گچ بینی یا اسپلینت چیست؟
- گذاشتن اسپلینت بینی به تسریع روند بهبودی بافت آسیب‌دیده‌ی آن کمک میکند.
- این مراقبت در پیشگیری از تشکیل هماتوم و لخته‌ی خون هم مؤثر است.
- اسپلینت داخلی با حمایت از سپتوم، از انسداد بینی جلوگیری میکند.
- به کاهش درد و ناراحتی بیمار کمک میکند.
- تورم و التهاب بینی پس از عمل را کاهش می‌دهد.
عوارض استفاده از آتل یا گچ بینی
صرف‌نظر از مزایای اسپلینت بینی، استفاده از آن با عوارضی هم همراه است. اصلی‌ترین عوارض گچ بینی عبارت‌اند از:
- خارش پوست
- آلرژی به چسب یا مواد اسپلینت
- التهاب و عفونت
- احتمال خونریزی
- امکان انحراف یا جابه‌جا شدن اسپلینت
در صورت بروز خونریزی شدید، تب، درد غیرعادی یا ترشحات چرکی، بدون تأخیر به پزشک مراجعه کنید (علائم هشدار در جدول ابتدای مقاله).
در پایان، گچ بینی چیست؟
گچ یا اسپلینت بینی، آتلی پلاستیکی یا سیلیکونی است که با هدف حفظ ساختار جدید و تسریع بهبودی پس از جراحی سپتوپلاستی، رینوپلاستی یا شکستگی بینی استفاده میشود. اسپلینت داخلی معمولاً ۵ تا ۷ روز و اسپلینت خارجی معمولاً حدود ۷ روز (در بعضی موارد تا ۱۴ روز) روی بینی می‌ماند. برای بهترین نتیجه، اسپلینت را خشک نگه دارید، دستکاری نکنید و طبق زمان‌بندی جراح برای برداشتن آن مراجعه کنید.
اگر قصد دارید جراحی بینی انجام دهید، در انتخاب پزشک دقت کنید. می‌توانید از ایران دکتر آنلاین برای پیدا کردن بهترین دکتر عمل بینی در شهر خود کمک بگیرید.
توجه: مطالب این مقاله جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین توصیه‌ی جراح شما نیست. زمان برداشتن گچ و مراقبت‌های بعد از عمل را جراح متناسب با وضعیت شما تعیین میکند.
سؤالات متداول اسپلینت بینی
گچ بینی چند روز باید بماند؟
به طور معمول گچ بینی حدود یک هفته (۷ روز) روی بینی می‌ماند. اسپلینت داخلی ۵ تا ۷ روز و اسپلینت خارجی معمولاً ۷ روز، و در بعضی موارد تا ۱۴ روز نیاز است. جراح زمان دقیق را تعیین میکند.
گچ بینی کی برداشته میشود؟
در بیشتر موارد حدود یک هفته پس از جراحی، در اولین جلسهی ویزیت بعد از عمل. زمان دقیق به ناحیهی جراحی، وسعت عمل و روند بهبودی بستگی دارد.
چند روز بعد از عمل بینی گچ برداشته میشود؟
معمولاً ۵ تا ۱۰ روز بعد از عمل؛ در بیشتر جراحی‌های رینوپلاستی حدود ۷ روز.
گچ بینی چقدر باید بماند و اگر زیاد بماند چه میشود؟
مدت ماندن را جراح تعیین میکند. ماندن بیش از حد ممکن است باعث تحریک پوست، فشار و افزایش خطر عفونت شود.
آیا برداشتن گچ بینی درد دارد؟
معمولاً درد شدید ندارد و بیشتر یک کشیدگی خفیف یا ناراحتی موقت است.
در صورت شل شدن یا خیس شدن گچ بینی چه کار کنیم؟
گچ بینی را دستکاری نکنید و در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید تا در صورت لزوم اسپلینت را تعویض کند.
در صورت حساسیت به گچ بینی چه باید کرد؟
در صورت بروز علائمی مانند خارش، قرمزی یا جوش پوستی حتماً به پزشک مراجعه کنید.
گچ بینی شکسته چند روز باید بماند؟
پس از جا انداختن استخوانهای شکسته، معمولاً یک تا دو هفته نیاز به اسپلینت است. زمان دقیق را پزشک بر اساس شدت شکستگی تعیین میکند.
چه کار کنیم تا هنگام خواب کمترین آسیب به گچ بینی وارد شود؟
به پشت و با سر بالا (با چند بالش) بخوابید تا از آسیب به بینی در اثر چرخیدن سر پیشگیری شود. این وضعیت به کاهش تورم هم کمک میکند.
شکل بینی بعد از برداشتن گچ چگونه است؟
در این مرحله بینی هنوز متورم است و فرم نهایی خود را ندارد. برای قضاوت درباره‌ی شکل نهایی، معمولاً ۶ تا ۱۲ ماه (و گاهی تا یک سال) زمان لازم است.